ธ ทรงสร้างสรรค์

สืบเนื่องจากพุทธศักราช ๒๕๐๖ พระสาสนโสภณ แห่งวัดเทวสังฆาราม จังหวัดกาญจนบุรี ได้จัดสร้างพระพุทธรูปแบบ สุโขทัยปางประทานพร โดยนำแบบของพระพุทธรูปที่สร้างในโอกาส ๗๒ ปีศิริราช ซึ่งพระธรรมจินดาภรณ์ (ทองเจือ จินฺ ตากโร) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม เป็นผู้ออกแบบ และได้ขอพระราชทาน พระบรมราชานุญาตอัญเชิญพระปรมาภิไธย ภ.ป.ร.

ไปประดิษฐานเหนือผ้าทิพย์ และแก้ไขให้นิ้วพระหัตถ์ขวาที่ทอดลงให้กระดกมากขึ้น พระพุทธรูปปางประทานพร ภ.ป.ร. รุ่นเทวสังฆาราม จึงนับเป็นพระพุทธรูปที่ได้รับพระบรมราชานุญาตให้ใช้พระปรมาภิไธย ภ.ป.ร.ประดับที่ผ้าทิพย์ขึ้น เป็นครั้งแรก และเป็นรุ่นที่ได้รับความนิยมอย่างมาก ด้วยสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงนำไปพระราชทานแด่ ทหาร ตำรวจ และหน่วยราชการ เป็นที่ซาบซึ้งในพระกรุณาธิคุณ ความทราบถึงพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงมีพระราชดำริที่จะหล่อพระพุทธรูปปางประทานพร ภ.ป.ร. ขึ้น เป็นครั้งที่สองที่วัดบวรนิเวศวิหาร ในช่วงเดือนมีนาคม พุทธศักราช ๒๕๐๘

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชประสงค์ให้สร้างพระพุทธรูปปางมารวิชัย เมื่อพุทธศักราช ๒๕๐๙ โดยมีนายไพฑูรย์ เมืองสมบูรณ์ เป็นผู้ปั้นแบบถวาย ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต ทรงดูแลและพระราชทานพระราชวินิจฉัยอย่างใกล้ชิดจนเป็นที่พอพระราชหฤทัยแล้ว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้หล่อขึ้นเมื่อวันที่ ๒๘ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๐๙ จำนวน ๑๐๐ องค์ พระราชทานนามว่า พระพุทธนวราชบพิตร ลักษณะสำคัญของพระพุทธนวราชบพิตรคือ บรรจุพระสมเด็จจิตรลดา พระพิมพ์ส่วนพระองค์ที่ทรงสร้างด้วยพระองค์เอง ไว้ที่กึ่งกลางฐานบัวหงาย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชประสงค์ที่จะพระราชทานพระพุทธนวราชบพิตรแก่ทุกจังหวัดทั่วประเทศ และหน่วย ทหาร รวมทั้งหน่วยงานที่ไปปฏิบัติงานที่ประเทศเวียดนาม โดยได้เสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานที่จังหวัดหนองคาย เมื่อวันพฤหัสบดีที่ ๒๓ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๑๐ เป็นแห่งแรก